Đây là một bài viết trong loạt bài về 4 tính khí của con người (the 4 temperament) – Lược dịch từ tác phẩm Please Understand me II và trang web của tác giả – Tiến sĩ Keirsey. Bạn có thể đọc lại bài “Bốn tính khí của con người” để hiểu rõ vì sao lại có sự phân chia này và có những hiểu biết chung nhất về 4 tính khí.
Những người SJ (the Guardians) được ví như trụ cột vững chãi của bất kì tổ chức nào bởi họ là người gìn giữ, bảo vệ và tuân thủ theo những nguyên tắc quan trọng, những thể chế của xã hội hay tổ chức đó. Họ có tài thiên phú trong việc hỗ trợ, chăm sóc người khác và thích hợp với các loại hình dịch vụ từ việc duy trì cho tới việc cung cấp sản phẩm đến tay khách hàng. Họ cố gắng làm hết khả năng của mình để mọi thứ đều đi đúng hướng và chạy êm ru từ môi trường làm việc, trường học, công sở hay gia đình và các mối quan hệ xung quanh họ.
Tất cả những người SJ đều có những nét tính cách điển hình sau:
– Họ rất tự hào về sự độc lập của mình, luôn luôn trợ giúp người khác một cách hữu dụng và cực kì chăm chỉ.
– Họ là những người bạn đáng tin cậy (most loyal mate), những người bố, người mẹ cực kì trách nhiệm và là nhà lãnh đạo cực kì ổn định, cân bằng.
– Họ luôn hướng tới những giá trị tốt đẹp: hiếu thảo, thận trọng, sự tự tôn cao, rất tập trung và là người được ủy thác đáng tin cậy, luôn làm theo truyền thống và tôn trọng những điều gì là pháp luật, lề thói của xã hội.
– SJs gợi nhắc đến những người luôn tin tưởng vào chế độ, thể chế, là người đóng vai trò kết nối tốt, thường được nhắc tới trong những giải thưởng ghi nhận cống hiến và hướng tới công lý.
SJs có thể rất vui vẻ và thoái mái với bạn bè nhưng trong lúc đó họ vẫn luôn rất nghiêm túc về trách nhiệm và nghĩa vụ của mình. vd: mặc dù đi chơi với bạn bè và có rất ít thời gian nhưng họ vẫn nhớ đến việc phải về nấu cơm cho em gái ở nhà hay phải về giặt những bộ quần áo còn đang chất đống trong máy giặt. ^^ Họ chăm sóc cho mọi người ngay cả trong thời gian rảnh rỗi của mình. Nếu có hai việc cùng 1 lúc khiến họ phải lựa chọn: một là việc nào đó giúp người khác và hai là việc nào đó cho bản thân mình thì nhiều khả năng họ sẽ lựa chọn việc giúp cho người khác. Họ sẵn sàng và cực kì vui vẻ khi làm điều đó, thậm chí họ còn cảm thấy tự hào vì mình được người khác tin tưởng và nhờ giúp đỡ.
Những SFJs (ESFJ, ISFJ) có sự ấm áp tự nhiên mà ai cũng có thể cảm nhận được ngay từ lần gặp đầu tiên. Ở họ toát lên sự đáng tin cậy và thực sự chân thành. Những STJs (ESTJ, ISTJ) thì hơi khác một chút vì họ khá lạnh lùng, ngô khan – và có thể bị coi là “lập dị”, khó chịu – nhưng bù lại họ là những người làm việc cực kì hiệu quả và cực kì thông minh.
Họ luôn tự hào về sự đáng tin và sự chân thành của mình, nếu có bất cứ việc gì cần phải làm ngay, họ luôn là người sẵn sàng giơ đôi vai của mình ra để gánh vác việc đó, vì một bản năng có sẵn trong họ là sự nhận lấy những trách nhiệm. Họ luôn coi những việc chung của tập thể có một phần rất lớn công lao của từng cá nhân và bởi vì thế, họ tự hào và hoàn toàn thoải mái khi đứng ra nhận trách nhiệm đó về mình. SJs tin rằng họ cần phải làm theo luật lệ bởi vì đó là điều đã được đưa lên bàn xuống của rất nhiều các bậc tiền bối. 😀 Và bởi vì nó đã được cân nhắc kĩ và được đưa ra rộng rãi, chấp nhận của nhiều người nên nó cần phải được giữ vững và được tuân thủ.
Điểm yếu của SJ là: Họ thấy không thoải mái trong điều kiện áp lực công việc quá cao hoặc có những cá nhân cứ “nhảy sồn sồn” lên. Trong khi, họ cảm thấy dễ chịu với việc làm việc từ từ, ổn định với tốc độ vừa phải và vẫn luôn đáp ứng đúng hạn định. Họ có thế mạnh về việc lên kế hoạch, lịch trình, bảng biểu. Bên cạnh đó, họ rất thận trọng với những thay đổi trừ khi điều đó đã được chứng minh là có hiệu quả và nó đến từ một người họ thực sự tin cậy, đưa cho họ những bằng chứng cụ thể rằng nó đúng và sẽ hiệu quả. Bởi vậy, khi giao việc cho một SJ, hãy luôn lưu ý đừng thúc ép họ, đừng tỏ ra nghi ngờ khả năng của họ mà đơn giản chỉ cần đưa ra một hạn định (deadline) và những yêu cầu cơ bản nhất của công việc, họ sẽ hoàn thành nó nhanh chóng, chỉn chu và có thể còn cực kì hoàn hảo. Những người SJs sẽ cảm thấy cực kì không an toàn và mất khả năng kiểm soát khi có một việc gì đó bỗng nhiên bị quên không làm hoặc chưa được làm trong lộ trình của họ, mặc dù có thể đó cũng chẳng phải lỗi mà họ gây ra.
Một điểm yếu khác của các SJ là họ thường không nói hết hoặc không nói ngay những khó chịu trong lòng nếu người làm cho họ khó chịu là người họ không ưa. Họ tích lũy những điều không hài lòng đó cho đến khi nó trở thành một bằng chứng không thể chối cãi và không thể chấp nhận được, vượt quá khả năng chấp nhận của họ, lúc đó, họ sẽ công kích lại người đó bằng đầy đủ các lí lẽ thu thập được và không cách nào có thể “đỡ” được. ^^
SJs trong công việc
Phần lớn người SJ bị băn khoăn lưỡng lự rất lâu giữa hai việc: tìm kiếm niềm đam mê thật sự của mình hay làm những công việc “đúng đắn” theo góc nhìn của bố mẹ hay những người thân nhận thấy ở họ. Nếu SJs là mộtngười lãnh đạo, phong cách của họ là cẩn thận chi tiết và theo kế hoạch rất bài bản. Vì vậy, nếu bạn làm việc dưới quyền một SJs, hãy thực sự chú tâm đến những gì họ nói và nhìn nhận, nghiêm túc làm theo nó và xin phép cẩn thận nếu bạn muốn làm bất kì điều gì khác ngoài quy trình. Là một nhân viên SJs, bạn sẽ được cấp trên chú ý đến phần lớn bởi tính kiên trì, sự tập trung và chi tiết, cẩn thận của bạn. Bạn thích hợp với công việc quản lý văn phòng, điều phối, giáo viên, người chăm sóc trẻ, ….v….v…..
SJs với stress
SJs không dễ bị Stress vì khả năng chịu áp lực và quán xuyến công việc của họ rất cao. (Thông thường gấp 2-3 lần người P hoặc FP, gấp 4-5 lần người NFP). Bởi vậy, khi đã bị stress, SJs sẽ cực kì đau khổ, u sầu, ốm yếu, mệt mỏi và phiền muộn. (Người xung quanh họ rất dễ nhận thấy điều này). Thực tế cho thấy rằng, stress ở SJs là do đã qua một thời gian dài họ chịu đựng và kìm nén những nhu cầu và ý muốn cá nhân của mình để dành chỗ cho những việc khác. Họ cũng rất dễ bị mắc vào chính những nguyên tắc mà mình đang theo đuổi, họ bị mắc kẹt giữa nguyên lí này và nguyên lí khác. Điều cần thiết để giải quyết stress cho người SJs là những người bạn tốt, kéo họ ra khỏi suy nghĩ riêng và giúp họ hòa nhập với nhịp sống của xã hội, đưa họ đi shopping, cafe, để họ chia sẻ hết tâm tư của họ và lắng nghe họ một cách tập trung và nghiêm túc. [Sẽ cực kì phản tác dụng nếu bạn giả vờ lắng nghe họ, hoặc lắng nghe rồi lại kể lể câu chuyện của họ cho một người khác].
Nếu bạn cãi nhau với một SJs, cách tốt nhất là nhờ một người mà SJs ngưỡng mộ và tin tưởng, giải thik cho chọ một cái logic và dễ hiểu về những việc họ sai, nói rõ cho họ bức tranh toàn cảnh và đặt vấn đề của họ trong một hệ thống có sự ảnh hưởng lẫn nhau. Trên thực tế, khi bị stress hay căng thẳng, người SJs dễ nói chuyện nhất với những người NT hoặc NF bởi vì những người này dung hòa được với họ và cho họ thấy được góc nhìn khác mà đối với họ, góc nhìn đó đã bị stress và căng thẳng che lấp mất.
SJs trong các mối quan hệ tình cảm và gia đình
Là những người cha, người mẹ có trách nhiệm với con cái. Họ tôn trọng các truyền thống và dạy con bài bản. Họ mong con họ có được những điều tốt đẹp nhất mà trước đây có thể họ không được hưởng. Họ chăm chút cho con họ từng li từng tí. Chính điều đó có thể gây nên sự gò bó, ép buộc, ngạt thở. Nếu họ không học được cách tiếp nhận những luồng tư tưởng mới, chấp nhận cái mới và chấp nhận sự khác biệt, thì họ sẽ rất dễ bị stress khi thấy mọi thứ rối tung lên và không theo đúng như mong muốn của chính mình. Với những người thân trong gia đình, SJ cũng dễ dàng bộc lộ hơn những điểm yếu của họ. Có thể họ chưa từng to tiếng với ai trong công sở nhưng lại rất dễ cáu với người cùng nhà chỉ vì một sự mất trật tự hoặc thiếu ngăn nắp trong ngôi nhà của họ. Họ cũng dễ lấy những quan điểm của mình để áp đặt lên người khác và cho nó là đúng. Giải pháp là SJs hãy luôn luôn hỏi ý kiến của người khác để hiểu nó trước khi đưa ra một quyết định hoặc lời nói chỉ trích nào của cá nhân mình.
SJ chiếm tới 40-45% dân số bởi vì họ là những người làm công việc tối cần thiết trong xã hội nhưng hiếm có những loại hình tính cách khác có thể đảm đương được.
Nhắc tới SJs, người ta nhắc đến những từ sau:
Những SJs nổi tiếng:
Ngành nghệ thuật, giải trí, thể thao, du lịch, văn học
Louis B. Mayer (Provider) Jimmy Stewart (Protector) Andrea Mitchell (Protector) James Herriot (Protector) Fred McMurray Ed Sullivan (Provider) Kareem Abdul-Jabbar (Protector) Barbara Walters (Provider) Larry King (Provider) Dan Rather (Supervisor) Mike Wallace (Supervisor) Vince Lombardi (Supervisor) Judith Scheindlin (Supervisor) Laura Schlessinger (Supervisor) Jack Webb (Supervisor) Thomas Hardy Andy Rooney Oscar Levant (Provider)
Chính trị, chính phủ
President George Washington (Supervisor) President James K. Polk (Inspector) President William Howard Taft (Provider) President Harry S. Truman (Inspector) President Richard Nixon (Supervisor) President Gerald Ford (Provider) President Jimmy Carter (Supervisor) President George HW Bush (Protector) President Leonid Brezhnev (Provider) Queen Elizabeth I (Supervisor) Queen Elizabeth II (Inspector) Queen Victoria (Inspector) King George VI (Protector) Tsar Nicholas II (Protector) Justice Sandra Day O’Connor (Supervisor) Justice Oliver Wendell Holmes Justice Thurgood Marshall (Inspector) General Omar Bradley General Bernard Montgomery (Supervisor)
Doanh nhân, tài chính
Warren Buffet (Inspector) Sam Walton (Provider) Ray Kroc (Provider) John D. Rockefeller (Inspector) Roy Disney (Inspector) Armand Hammer J C Penny F W Woolworth William K Kellogg Charles Post Andrew Mellon
Khoa học, giáo dục, con người, tâm lý, tôn giáo Brigham Young (Supervisor) Thomas Hobbes (Supervisor) Rose Kennedy (Supervisor) Mother Teresa (Protector) Rosa Partks (Protector) Clara Barton (Protector)
Những câu nói nổi tiếng của người SJs
“Let no one ever come to you without leaving better and happier.” Đừng để cho những người đến với bạn rời đi mà không cảm thấy khá hơn và hạnh phúc hơn.
Mother Teresa (Protector) – ISFJ – còn được gọi là Mẹ Teresa Calcutta (26 tháng 8, 1910 – 5 tháng 9, 1997) là nữ tu Công giáo Rôma người Albania, và là nhà sáng lập Dòng Thừa sai Bác Ái ở Kolkata (Calcutta), Ấn Độ năm 1950. Trong hơn bốn mươi năm, bà chăm sóc người nghèo, bệnh tật, trẻ mồ côi, người hấp hối, trong khi hoàn tất nhiệm vụ lãnh đạo dòng tu phát triển khắp Ấn Độ, và đến các quốc gia khác. Năm 1970, Mẹ Teresa trở nên một nhân vật toàn cầu nổi tiếng với các hoạt động nhân đạo cứu giúp người nghèo và những người sống trong hoàn cảnh tuyệt vọng, một phần là nhờ một quyển sách và cuốn phim tư liệu tựa đề Something Beautiful for God của Malcome Muggeridge. Bà được trao Giải Nobel Hòa bình năm 1979 như một sự vinh danh cho các hoạt động nhân đạo của bà.
“To be prepared for war is one of most effectual means of preserving peace.”‘Chuẩn bị cho chiến tranh là một trong những phương thức hữu ích nhất của một nền hòa bình
George Washington (Supervisor) – ESTJ (22 tháng 2, 1732 – 14 tháng 12, 1799) là nhà lãnh đạo chính trị và quân sự có ảnh hưởng lớn đối với quốc gia non trẻ Hoa Kỳ từ năm 1775 đến năm 1799. Ông đã lãnh đạo người Mỹ chiến thắng Vương quốc Anh trong cuộc Chiến tranh Cách mạng Mỹ với tư cách là tổng tư lệnh Lục quân Lục địa năm 1775–1783, và ông cũng đã trông coi việc viết ra Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787. Ông là người được quốc hội nhất trí chọn lựa làm tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ (1789–1797). Phong cách lãnh đạo của ông đã có ảnh hưởng đến thể thức và lễ nghi cho chính quyền mà được sử dụng từ đó cho đến nay, thí dụ như dùng một hệ thống nội các và buổi đọc diễn văn nhậm chức. Với tư cách là tổng thống, ông đã xây dựng một chính quyền quốc gia mạnh mẽ và giàu tài chính mà đã tránh được chiến tranh, dập tắt được nổi loạn và chiếm được sự đồng thuận của tất cả người Mỹ. Ông hiện nay được biết như vị cha già của nước Mỹ.
^^. Trên đây là những hiểu biết và lược dịch của mình từ trang web Tiến sĩ Keirsey và quyển Please Understand Me. Từ ngữ chuyên ngành thường rất khó tìm nghĩa tiếng Việt tương đồng, vì thế, trong bài, mình đưa ra cách dịch gợi ý và nỗ lực trích dẫn cả từ tiếng Anh để các bạn hiểu nghĩa chính xác của từ khóa. Trong khuôn khổ kiến thức bản thân, các bạn có thể thảo luận bên dưới để bổ sung kiến thức lẫn nhau nhé.
Trong những bài viết tới, mình sẽ nghiên cứu và viết cụ thể về từng loại hình tính khí. Cám ơn các bạn đã ủng hộ.
Vui lòng ghi rõ nguồn: phamtoquyen.com khi phát hành nội dung này
GÓC CỦA CẢI 