Tản mạn đi làm

9 năm đi làm, tôi có một số trải nghiệm xương máu, cũng có một số cảm xúc không thể nào quên. Những cảm xúc đã có lúc làm tôi chật vật, phụ thuộc và yếu đuối. Tôi cũng không dám chắc là ngày hôm nay, tôi đã mạnh mẽ và cứng rắn hoàn toàn – có điều, tôi tin, trải nghiệm và cảm xúc làm cho con người ta lớn lên.
Cách đây 5 năm, tôi làm trong môi trường nhà nước. Tất cả mọi người sẽ vẫn còn đó, dù là lý do gì, dù là bất cứ lý do gì. Hôm nay bạn cảm thấy một người chưa đủ tốt, bạn nghĩ không thể phối hợp được với người đó, hoặc hôm nay, bạn cảm thấy bức xúc về chế độ, bạn cảm thấy tiêu cực. Thì đừng lo, ngày mai bạn sẽ vẫn phải đối mặt với vấn đề đó, những người đó. Cái thực tế này đã từng cho tôi một niềm tin về những sự thực không thể thay đổi và đồng thời cũng cho tôi một niềm tin về sự an toàn.

Vậy mà, nhiều năm sau khi rời xa nơi ấy, tôi vẫn mang trong mình một cảm giác kỳ lạ, một cảm giác nhớ thương, một cảm giác trân trọng và đăm đắm. Tôi có thể tường thuật lại từng nơi từng người nơi ấy hay ngồi, một buổi liên hoan ban trưa bún hoặc cơm đạm bạc hay một buổi tiệc liên hoan sau tết, mỗi người góp một hộp mứt, một cái kẹo. Tôi nhớ lúc bản thân mình vượt qua những chướng ngại vật, cũng nhớ những giây phút người khác nâng tôi lên. Thì ra, dù vô tình hay cố ý, thì tất cả những gì xảy ra luôn là những điều nên xảy ra. Những biến cố trong đời giúp tôi trưởng thành theo một cách của riêng tôi và nơi đó vẫn đã từng là một gia đình thứ hai của tôi.
Vì gia đình vẫn có tên là gia đình, vẫn có những người đã từng đồng cam cộng khổ, cùng một nền “chính trị”, cùng Sống Mòn hay Sống Khác – cho dù bằng cách này hay cách khác, bằng “luật lệ này” hay luật lệ khác.

Lần đầu tiên tôi trải nghiệm cảm giác mất đi một chiến hữu đồng cam cộng khổ trong công việc của mình là cách đây 4 năm. Ở một đơn vị khác hẳn.
Cảm giác hụt hẫng và trầy trật, cảm giác không thể chấp nhận và không cam tâm. 🙂 Khi đó tôi còn là một đứa trẻ trong hình hài một người lớn. Tôi tiếc nhiều hơn về sự yêu thương, tôi nhớ nhiều hơn về cảm xúc. Bạn sẽ hiểu được cảm giác đó nếu bạn có một người cộng sự ăn ý giống như hai mảnh ghép khác nấc thang nhưng vừa khít với bạn. Sau đó, người đó đột nhiên biến mất, đi nơi khác, làm một công việc khác. Bên cạnh bạn là một khoảng không trống và lành lạnh.
Tôi khóc vì người bạn của tôi bị cho thôi việc. Khóc rất nhiều.

Lúc đó, tôi bắt đầu phần nào hiểu được sự khốc liệt của cạnh tranh, môi trường “bên ngoài”, kết quả công việc và cả những “luật bất thành văn” của hiệu suất và chuẩn mực. Sự phát triển của một người không ở trong khuôn khổ “ngôi làng” be bé của tôi mà ở trong chính người đó. Mọi sự việc đều diễn ra đúng thời điểm.

Mãi tới sau này, hôm nay, tôi vẫn còn cảm giác hướng về một gia đình nơi công sở. Tôi vẫn nhớ lời của một người bạn khi bắt đầu con đường mới, đã từng nói với tôi rằng “Mình sẽ đi đến một kết quả cụ thể cuối cùng chứ không bao giờ giống trường hợp ai đó, bỏ dở con đường này đâu.” Và không hiểu vì lý do gì, câu nói đó không khi nào ngừng xuất hiện trong tâm trí tôi…… Mọi việc diễn ra có thể được phản ảnh qua lăng kính của người này hay người khác, đẹp hoặc xấu, sai hoặc đúng đều chẳng quan trọng bằng sự tha thiết còn muốn giữ những điều đã từng nghĩ suy cho một khởi đầu hay không.
———
…. “Mọi sự diễn ra chỉ từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn thôi”.
Mình như mọi người thôi: nhìn thế giới và thấy theo ý mình muốn chứ không phải như trong thực tế.
Cậu ngắm nhìn hai viên đá, gượng nhẹ sờ, tay cảm nhiệt độ và mặt láng của chúng. Chúng là tất cả gia tài của cậu. Chỉ cần sờ chúng là cậu thấy lòng thanh thản dần. chúng gợi nhớ đến ông già.

“Chỉ cần cậu tha thiết muốn thì cả vũ trụ sẽ tác động để giúp cậu đạt được”. Ông già đã nói thế.

Cậu suy nghĩ thật lung để hiểu ý ông. Cậu đang đứng giữa một bãi chợ vắng tanh, không tiền, không cừu. Nhưng hai viên đá rõ ràng là bằng cớ cậu đã gặp một ông vua. Hai viên đá này dùng để dự báo.

“Tôi có tìm được kho tàng không?” Cậu hỏi rồi định thò tay vào bị thì cả hai viên đều rơi xuống đất, qua một lỗ thủng. Cậu không biết bị của mình thủng. Cậu cúi xuống định nhặt lên. Song khi thấy chúng nằm trên nền đất cậu lại nhớ đến một câu nói khác của ông già “Hãy học cách nhận ra các dấu hiệu và đi theo nó”.

Đây hẳn là một dấu hiệu. Cậu cười nhẹ nhõm rồi nhặt đá lên, nhét vào bị. Cậu sẽ không vá bị, hai viên đá cứ việc rơi. Cậu hiểu rằng có những điều không nên hỏi để khỏi lẩn tránh số phận. “Vả lại mình đã muốn là sẽ tự quyết định mà”. ….