Chúng ta cùng xem bức tranh “Ông mặt trời đang dần lớn lên” ở hình 41 của bé Taketoshi, 3 tuổi 5 tháng, ở trường mẫu giáo Jinzan.

Mặt trời trong bức tranh của Taketoshi có cả mũi và miệng. Khi nhìn vào bức vẽ thì đập vào mắt ta là hình ảnh ông mặt trời có hình dáng khá giống một chú gián cùng khuôn mặt được vẽ chi tiết đến cả miệng và sống mũi.

Cách nhìn nhận cho rằng đồ vật, động vật và thực vật cũng là những thực thể có trái tim, có sinh mệnh như con người giống như thế này được gọi là thuyết vạn vật hữu linh (Toàn tâm luận) – Thuyết vạn vật hữu linh là một quan niệm trong tôn giáo, cho rằng mọi vật trên đời đều có linh hồn, có nơi cho rằng thuyết này chính là nguồn gốc của tục thờ các vị thần trong tự nhiên như thần Đất, thần Nước. Và để cho đơn giản thì tôi gọi đây là “biểu hiện nhân cách hóa”. Đây là một trong những đặc trưng rất thường gặp của trẻ ở độ tuổi mẫu giáo.

Trẻ sẽ thường xuyên vẽ mắt mũi cho những chiếc xe, thể hiện những động vật như cá, sư tử dưới hình ảnh giống hệt con người bằng cách gắn mắt mũi, tai…. vào cho chúng. Đây là một giai đoạn quan trọng, một đặc trưng trong cách nắm bắt sự vật của lứa tuổi mẫu giáo.

Theo đó, khi xem những bức tranh có biểu hiện nhân cách hóa như thế này, các bậc phụ huynh cũng nên sử dụng cách gọi nhân cách hóa để trò chuyện cùng trẻ, như con voi, con gấu gọi thành chú voi, chú gấu – giống như be Taketoshi gọi mặt trời là ông.

Để thể hiện cái nóng của thành phố Tosa thuộc phía Nam của Nhật Bản, trẻ mẫu giáo thông thường sẽ vẽ cả gia đình ông mặt trời với thật nhiều thành viên đầy cả trang giấy. Tuy nhiên, thời điểm bé Taketoshi vẽ tranh này vào tháng 1, đung lúc Tosa đang chìm trong giá lạnh. Ông mặt trời duy nhất mà bé vẽ là ông mặt trời đang tỏa sáng yếu ớt trong một ngày mùa đông uể oải. Mong muốn của bé khi vẽ bức tranh này là ông mặt trời hãy chịu khó ăn cơm nhiều hơn để mau khỏe lại và sớm tỏa ra những tia nắng ấm áp. Đây là tác phẩm tiêu biểu phản ánh suy nghĩ mang tính nhân cách hóa đặc trưng của trẻ 3 tuổi.

(Trích sách: Đọc vị trẻ qua nét vẽ” – Tác giả Akiyoshi Torii)