Quá khứ hay tương lai quan trọng hơn? Gia tài bạn để lại là gì?

(Nhà Không Rác)

Bạn sẽ bất ngờ khi lối sống không rác thải đã có từ khá lâu trên thế giới, và thậm chí, nó đã du nhập vào Việt Nam trước cả khi cuốn sách này ra đời. Bạn còn nhớ bộ phim tuổi thơ của thế hệ 8x chúng ta chứ? – Bộ phim Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên. Vâng. Chính nó.

Đơn giản hóa lối sống bắt nguồn từ quyển sách của Elaine St. James và tuyển tập Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên (Little House) của Laura Ingalls Wilder, tác giả đã quyết định từ bỏ những thứ cứ ngỡ rằng thực sự cần thiết nhưng nếu “thanh lý” chúng đi thì cuộc sống bạn cũng không mấy ảnh hưởng gì. Nhà không rác của Bea Johnson có lẽ sẽ là một quyển sách mang đến bước ngoặt mới cho chúng ta. Có gọi nhà không rác là “TỪ ĐIỂN SỐNG XANH” cũng không có gì là quá. Bởi trong đây, tất cả những thứ bạn có thể nghĩ đến, hay băn khoăn, nghi ngờ, e ngại cho sự thiếu thốn tiện nghi của cuộc sống sẽ được thay bằng những cách giải quyết đơn giản đến bất ngờ, và cũng vô cùng…. xanh ngắt.

Tác giả đưa tới những lý tưởng về một ngôi nhà tràn đầy năng lượng thay thế cho những túi nilong, những đồ hộp không cần thiết, hay một kho những dụng cụ ta nghĩ “chắc sẽ có lúc cần” nhưng thực ra không khi nào động tới nữa.

♻️♻️♻️

QUY TẮC 5R VÀ LỢI ÍCH CỦA LỐI SỐNG KHÔNG RÁC

5R là gì? Đó là Refuse (từ chối những gì bạn cần); Reduce (tiết giảm những gì chúng ta cần và không thể từ chối); Reuse (tái sử dụng những gì chúng ta tiêu thụ, không thể từ chối hoặc không thể tiết giảm); Recycle (tái chế những gì không thể từ chối, không thể tiết giảm hoặc không thể tái sử dụng); Rot (ủ phân những gì còn lại).

♻️1. Refuse

Trong cuộc sống hiện nay, chúng ta bắt đầu mua sắm từ khi bước ra khỏi cửa nhà. Và thực sự khó từ chối khi chúng đã có mặt trước khi bạn muốn từ chối nó. Chính sự chấp nhận theo kiểu bị áp đặt này đang gián tiếp nói với nhà sản xuất “tiếp tục sản xuất nữa đi”. Chúng ta mất vài giây để nhận tờ rơi, túi nilong đứng những thứ bạn cần nhưng chúng ta đã mất bao lâu để thực hiện quá trình tiêu hủy hay tái chế?

Trong xã hội khi bạn chính là người nắm mọi quyền vận hành, bạn sẽ có nhiều cách để từ chối, và dưới đây là 4 đề xuất mà tác giả muốn gửi đến các bạn:

  • Nhựa dùng một lần
  • Tặng phẩm
  • Thư rác
  • Những hành vi không bền vững.

Có lẽ, với chúng ta việc từ chối có lẽ sẽ là việc làm khó khăn nhất. Bạn phải hiểu rằng từ chối không phải là cách để bạn tự mình tách biệt với xã hội. Nó là cách để bạn nhìn nhận lại những ngày qua bạn đã và đang tiêu thụ như thế nào. Từ chối cũng là một khái niệm dựa trên sức mạnh của tập thể: nếu tất cả chúng ta đều từ chối thì chúng sẽ không còn tồn tại.

♻️ 2. Reduce

Tiết giảm sẽ giải quyết những vấn đề cốt lõi ở hiện tại, đưa bạn đến lối sống tối giản, tập trung vào chất lượng thay vì số lượng, trải nghiệm thay vì vật chất. Việc bạn cần làm là đánh giá lại những tiêu dùng trong quá khứ, nhận định xem cái gì là cần thiết, còn không thì hãy thẳng tay thanh lý chúng ngay đi. Chính việc tinh giảm này sẽ giúp tạo thói quen mua sắm tốt hơn, nó ủng hộ bạn việc chia sẻ hơn đến cộng đồng, và là một công cụ giúp bạn quản lý lối sống Không rác. Giảm thiểu các hoạt động hỗ trợ và dẫn đến tiêu dùng, cũng như Khống chế những tiêu dùng hiện tại và tương lai về cả số lượng và phạm vi.

♻️ 3. Reuse

Việc tinh giảm đồ đạc đến mức đáp ứng được những nhu cầu thực sự của bản thân sẽ giúp bạn kiểm soát được số lượng đồ cần tái sử dụng. Có rất nhiều người hiểu nhầm rằng tái sử dụng là dùng lại tất cả mọi thứ, và gia đình bạn trở thành mội bãi phế liệu. Thật chả ai muốn thế phải không? Xin đừng bóp méo ý nghĩa của Tái sử dụng, Việc bạn tái sử dụng là một cách để bạn loại bỏ đi thói quen tiêu dùng lãng phí bằng việc mua sắm các đồ có thể tái sử dụng, và hạn chế tối thiểu nhất việc sử dụng đồ một lần. Và chính việc làm này đang giúp chúng ta tránh làm kiệt quệ nguồn tài nguyên, và hãy kéo dài tuổi thọ của những sản phẩm tiêu dùng.

♻️ 4. Recycle

William McDonougn đã từng nói trong Cradle to Cradle:

Tái chế là liều thước aspirin giảm đau, hạ sốt cho cơn tiêu dùng quá độ của những đám đông nguy hiểm.

Tái chế giúp Trái đất tiết kiệm năng lượng, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, chuyển hướng vật liệu rẽ ngang khỏi bãi chôn rác và tạo ra nhu cầu cho vật liệu tái phục hồi.

♻️ 5. Rot

Đây là một quy trình tái chế đơn thuần từ thiên nhiên bằng cách ủ phân tại nhà. Nó sẽ tạo điều kiện lý tưởng và đẩy nhanh quá trình xử lý chất thải nhà bếp và sân vườn, góp phần giảm thiểu việc vận chuyển rác thải đến bãi chôn lấp. Và thành quả là chất đất phì nhiêu màu mỡ. Việc ủ phân còn mở ra cho chúng điều kỳ diệu. Chúng ta sẽ từng bước hiểu rõ và cảm nhận vạn vật xung quanh, sự vận hành của thế giới tự nhiên.

Vậy bạn sẽ ĐƯỢC GÌ khi biến nhà ta thành ngôi nhà KHÔNG RÁC?

Tài chính – Sức khỏe – Thời gian.

Ba thứ vô cùng quý giá của cuộc đời con người nhưng chúng ta ít khi để ý tới. Có thể các bà nội trợ vẫn đang đau đầu quay cuồng với quản lý tài chính gia đình, trong khi sức khỏe và thời gian của chính mình thì đang thiếu thốn trầm trọng. Cuốn sách không chỉ cho ta một ý tưởng mà còn là kho thực hành về lối sống. Nếu ta có thể có những lựa chọn tốt hơn để giảm thiểu tác hại của môi trường, để chọn TƯƠNG LAI, cho con cháu chúng ta, thì TẠI SAO KHÔNG?

“Việc tiêu thụ bất cứ thứ gì sẽ đều trực tiếp ảnh hưởng đến môi trường, kinh tế và sức khỏe, vì trên thực tế, bạn đang ủng hộ một hình thức sản xuất nào đó và gửi đi thông điệp về nhu cầu để kích thích nguồn cung.”

“Rác thải sẽ không bốc hơi chỉ vì nhân viên vệ sinh đã mang nó đi. Nó sẽ kết thúc vòng đời của mình tại bãi chôn rác và phá hỏng môi trường quý giá của chúng ta.”

“Hiện tại, lối sống không rác được xem là một chiến lược quản lý nguồn rác thải, còn các thế hệ tương lai sẽ coi đó là một cơ hội về mặt kinh tế. Rác thải không còn gợi cảm giác ghê tởm, tội lỗi và e dè nữa, thay vào đó, nó sẽ được xem, và nên được xem, là nguồn tài nguyên giá trị. “

🌿🌿🌿

Tôi nhận ra rằng vật chất chính là thứ đưa chúng ta xa khỏi nguồn gốc của chính mình và thiên nhiên. Thời điểm hiện tại khi dành nhiều thời gian với thiên nhiên, tôi không còn coi sự sống của mẹ Trái đất là một điều đương nhiên, niềm tin tâm linh của tôi đã được tái sinh.

Ý kiến cá nhân của mình thì, thực tế, không rác thải đã là THÓI QUEN của ông bà ta từ thời xưa, nhất là những gia đình nông thôn. Thời đó không hề có túi ni lon, và thử tưởng tượng xem, VAC – Vườn Ao Chuồng là gì? Chính là vòng xoáy 5R mà Bea Johnson đã nói. Mẹ mình từng bảo: Hồi xưa nhà nào cũng có một thùng nước gạo (để đổ cơm thừa, canh thừa, cho những người nuôi lợn về nấu cám). Hoặc những rễ rau củ, gốc rau được giữ lại để bón phân, trồng hoa, là việc rất đỗi bình thường.

Chả thế mà phong trào “bỏ phố về quê” đang được dấy lên những năm gần đây, ngày càng có lý, ngày càng được nhân rộng.

Nhưng ngay cả ở quê, hay ở phố – Nhà Không Rác vẫn là một lựa chọn an lành cho tương lai. Phải không?

Đánh giá: ♻️🌿🌱🍃🍀