Chiến lược 1: Đồng điệu và gắn kết.
Thật khó để đồng điệu với một tâm hồn 5 tuổi khi bạn đã ngoài 20-30 tuổi. Bạn có những lo lắng rất khác so với một cậu bé còn đang trong vòng bảo bọc của cha mẹ.
Dù vậy, Đồng điệu và gắn kết là điều tiên quyết trong chiến lược tăng cường sự tập trung chú ý ở trẻ.
Đồng Điệu (building rapport or relationship) – Được nhắc tới và định nghĩa trong phân ngành tâm lý học hành vi, và được xây dựng như một kỹ năng trong ngành Life Coach (Mà gần đây cộng đồng các Life Coach tại Việt Nam đã dịch thành: Nghề Khai Vấn). Theo tác giả Julia Star – Một Coaches thuộc liên đoàn coach quốc tế (ICF) – Rapport – the dance behind communication (Đồng điệu là điệu nhảy phía sau quá trình giao tiếp).Cốt lõi của Đồng Điệu và một quy luật của tâm lý con người: Bạn chỉ thích gắn kết với những người GIỐNG BẠN. Khi ba mẹ tạo được sự đồng điệu, gắn kết bền chặt với trẻ, bạn sẽ dễ dàng:
- Hướng sự chú ý của trẻ vào những điều bạn muốn. (Vì trẻ tin bạn, lời nói của bạn có sức ảnh hưởng tới trẻ – Không phải chỉ vì trẻ sợ.).
- Đối thoại với trẻ để hiểu nguyên nhân gốc rễ gây nên sự mất tập trung của trẻ, và thảo luận cùng giải quyết vấn đề với trẻ.
- Từ đó xây dựng tính chủ động nơi trẻ, giúp con có trách nhiệm và ý thức hơn với vấn đề của bản thân.
Vậy làm thế nào để đồng điệu được với trẻ? Hay nói cách khác, tạo sự giống nhau giữa bạn và trẻ?
HÃY GIỐNG TRẺ TỪ BÊN NGOÀI
- Đặt mình ngang tầm mắt với trẻ:
Đặt mình ngang tầm mắt với trẻ là một thủ thuật vô cùng hữu hiệu để đồng điệu với trẻ. Về mặt giao tiếp, việc trẻ có thể thoải mái nhìn người đối diện mà không phải ngước lên khiến trẻ có tâm thế tự tin hơn. Khi bạn ở ngang tầm mắt với trẻ, bạn cũng đang thể hiện sự tôn trọng trẻ, trẻ sẽ cảm nhận được sự chân thành đó của bạn và dễ có cảm xúc tốt với bạn.
- Bắt đầu với đồ vật yêu thích của trẻ, nương theo và chia sẻ sở thích với trẻ.
Khi ta bắt đầu với những đồ vật yêu thích của trẻ, nương theo, chia sẻ với trẻ, ta đang thể hiện sự thành tâm muốn tìm hiểu về thế giới của trẻ. Bằng tâm thế tò mò và đồng ý để được dẫn dắt, bạn trao cho trẻ quyền được là người có kinh nghiệm hơn, quyền được làm chủ “cuộc chơi” và vì thế, trẻ sẽ hào hứng bộc lộ suy nghĩ, cách chơi, bộc lộ bản thân.
- Bắt chước trẻ.
Bắt chước nhưng không quá lộ liễu, lặp lại những hành động mà trẻ làm. Trẻ tìm thấy sự tương đồng giữa bạn và trẻ, sẽ dần chấp nhận bạn tham gia cùng, để bạn bước vào thế giới của trẻ.


- Nói về hoạt động trẻ đang thực hiện.
Đừng ngại nói về những điều trẻ đang làm. Ngay cả khi bạn mô tả nó một cách đơn giản nhất. Khi trẻ thấy bạn bắt được ý của trẻ, nói lên những hoạt động trẻ thực hiện, trẻ tin rằng bạn hứng thú với trẻ, và cho phép bạn đi vào thế giới của chúng.
- Chọn hoạt động có tương tác, đợi trẻ phản hồi trước khi chơi tiếp. Học chơi theo nhịp chơi của trẻ.
Mỗi người có nhịp khác nhau. Người lớn chúng ta đôi khi quên rằng ta sống hơn 20-30 năm trên đời nên phản ứng của ta chắc chắn sẽ nhanh hơn phản ứng của trẻ. Nếu trẻ chưa kịp hiểu, trẻ chưa thế bắt nhịp, nếu trẻ chưa kịp phản ứng, trẻ có thể chưa nhận thức được tình huống. Việc chờ đợi phản hồi (dù có thể lâu hơn ta nghĩ) là hoạt động cần thiết và tế nhị, để đồng điệu và tạo niềm tin nơi trẻ. Thông qua sự phản hồi của trẻ, ta cũng dự đoán được các bước tiếp theo và điều chỉnh nhịp độ, tác động, sự gợi nhắc của mình để trẻ và ba mẹ ăn khớp với nhau hơn, hiểu ý nhau hơn, đạt được sự gắn kết, thấu hiểu sâu sắc hơn.
HIỂU VỀ 5 NHU CẦU CẢM XÚC TÁC ĐỘNG MẠNH ĐẾN HÀNH VI CỦA CON TRẺ.
Những chiến lược đồng điệu từ bên ngoài phía trên vô cùng hữu hiệu và nhanh chóng. Bên cạnh đó, 5 nhu cầu cảm xúc tác động đến hành vi của trẻ lại là chất liệu để ba mẹ có được sự đồng điệu sâu hơn – đồng điệu về cảm xúc.
Ta biết rằng cảm xúc tức thời của trẻ thường lấn át, che mờ hoặc thậm chí khống chế lý trí của chúng. Điều đó có nghĩa là trẻ xuôi theo cảm xúc của mình nhiều hơn là lý lẽ về những điều tốt, xấu – những việc nên làm và phải làm.
Chúng có thể không học vì không cảm thấy muốn học.
Chúng có thể không tập trung vì chúng không cảm thấy cần phải tập trung.
Một khi trẻ đang bị sai khiến bởi tình cảm, bạn sẽ nhận ra rằng cố gắng thay đổi hành vi của trẻ bằng cách lên lớp, liên tục nhắc nhở, đe nẹt là vô ích, thậm chí phản tác dụng. Bất kể lời của bạn có hay ho và đúng đắn đến nhường nào.
Quan niệm cũ: Ba mẹ thường không cần biết đến cảm xúc của con cái, trước tiên, hãy cho chúng vào khuôn phép. Khi ấy, trẻ sẽ:
- Khắc sâu cảm giác tiêu cực.
- Bỏ ngoài tai những lời chỉ thị và răn đe.
- Sống khép kín, không chia sẻ.
- Thiếu tự tin, thiếu trách nhiệm trong việc giải quyết các vấn đề trong tương lai.
Quan niệm mới: Hiểu và thông cảm với cảm xúc của trẻ, tạo điều kiện để chúng giải quyết vấn đề của mình. Bằng cách:
- Toàn tâm toàn ý lắng nghe và chia sẻ các cảm xúc đó.
- Nhận diện và hồi đáp cảm xúc của trẻ.
Trẻ sẽ cảm thấy được thông cảm, được an ủi. Khi cảm xúc tiêu cực lắng xuống, chúng sẽ bình tĩnh lắng nghe và tìm ra cách giải quyết. Trẻ học cách tư duy độc lập, trưởng thành. Trẻ có cảm giác an toàn khi tâm sự và chia sẻ vấn đề của chúng. Cha mẹ và con cái thiết lập và củng cố mối quan hệ gắn bó, tin cậy lẫn nhau trong gia đình.
Điều này đã được phân tích vô cùng rõ ràng ở chương 5 – Sách “Con Cái Chúng Ta đều Giỏi” dưới đây. Ba mẹ có thể tìm đọc sách này để hiểu sâu hơn những phân tích của tác giả Adam Khoo & Gary Lee – Chuyên gia đào tạo, tỉ phí Singapore với khóa học nổi tiếng “Tôi Tài Giỏi – Bạn Cũng Thế” cùng các chương trình thú vị khác tại Sing và trong vòng 13 năm nay, chương trình đã được Việt hóa tại Việt Nam.

5 nhu cầu cảm xúc này là:
- Nhu cầu được yêu thương
- Nhu cầu được chấp nhận.
- Nhu cầu cảm thấy mình quan trọng.
- Nhu cầu được nhìn nhận.
- Nhu cầu độc lập và tự khẳng định mình.
Khi những nhu cầu này được đáp ứng, trẻ sẽ dễ dàng tập trung vào việc cần làm, chú ý vào hướng dẫn của cha mẹ, thầy cô và có ý thức trong việc học tập.
———
TÓM LẠI:Trong chiến lược thứ 1: Đồng điệu và gắn kết, cha mẹ cần xây dựng mối liên kết bền chặt cả về bên ngoài lẫn các nhu cầu bên trong của trẻ. Khi đó, trẻ dễ dàng tin tưởng, lời nói của cha mẹ có sức nặng, thu hút được sự chú ý của trẻ, trẻ bước đầu chấp nhận những bài tập đơn điệu, kiên trì hơn, tập trung và đạt được nhiều kết quả hơn trong mỗi buổi học.
#tangcuongtaptrungchuy #tientieuhoc #chuy #cacgiaidoantaptrung.
CHIẾN LƯỢC TĂNG CƯỜNG TẬP TRUNG CHÚ Ý Ở TRẺ 5-6 TUỔI (2)
