
Dưới đây là bức tranh được vẽ bởi người tiền sử trong thời kỳ đồ đá cũ cách đây hàng vạn năm. Đây là bức tranh được phát hiện sớm nhất và cũng là bức tranh cổ nhất của thời kỳ nguyên thủy, là một trong số các tranh được tìm thấy trong hàng Altamira (nằm ở gần thị trấn Santillana Del Mar, tỉnh Cantabira, Tây Ban Nha – Nổi tiếng với các bức tranh động vật do người tiền sử vẽ).
Bức tranh này được một người tên là Marcelino phát hiện vào khoảng năm 1879.
Chúng ta cùng ngược dòng thời gian trở lại hàng vạn năm trước, lúc bức tranh này được vẽ ra. Khí hậu vô cùng khắc nghiệp, khắp nơi nằm sâu trong băng tuyết và cái giá lạnh của Kỷ Băng Hà thứ 4 (Bắt đầu từ khoảng 40 triệu năm trước với sự phát triển của những khối băng ở Nam Cực). Bức tranh tường đồ sộ mô phỏng khoảng 30 loài động vật, hầu hết đều là động vật hoang dã, vốn là đối tượng săn bắn như ngựa, lợn rừng, bò nai…… Tranh được vẽ bằng phương pháp đổ bóng, chăm chút đến độ đậm nhạt của màu sắc, chẳng hạn như sắc đỏ và đen, tạo nên một tác phẩm vô cùng sống động.
Những người Cro-Magnon – giống người hiện đại tổ tiên của loài người sống vào cuối thời đại đồ đá cũ ở Châu Âu (khoảng 50.000 đến 10.000 năm trước) – Họ không chỉ vẽ tranh mà còn biết điêu khắc đá. Ngay từ xa xưa, trình độ vẽ và điêu khắc của con người đã phát triển đến độ tạo ra những tác phẩm tuyệt vời như vậy dù chưa có chữ viết.
Phải đến hơn một vạn năm sau, khi nhà nước Ai Cập cổ đại được hình thành ở Châu Phi, chữ viết mới bắt đầu xuất hiện trong lịch sử phát triển của con người. Chữ viết Ai Cập, khởi nguồn của ký tự Alphabet, được sáng tạo và bắt đầu sử dụng từ triều đại đầu tiên (khoảng 4500 đến 5000 năm trước) kéo dài cho đến thời kỳ Cổ vương quốc (thời đại của các Kim Tự Tháp).
Trong khi đó, vương triều Assyria và vương triều Babylon ở Tây Á bắt đầu biết cách sử dụng chữ tượng hình vào khoảng 2500 đến 4000 năm trước.
Như vậy, chúng ta có thể thấy rằng, nếu xét về trình tự xuất hiện của những thành tựu văn hóa mà con người đạt được thì tranh vẽ (tức văn hóa nghệ thuật) xuất hiện trước, sau đó mới đến chữ viết. Điều này chứng tỏ trong nền văn hóa nhân loại, hội họa có nguồn gốc lâu đời hơn rất nhiều so với chữ viết. Không chỉ vậy, toàn bộ chữ viết của nhân loại đều bắt đầu từ tranh vẽ. Theo trình tự: tranh vẽ chữ viết ghi ý chữ tượng hình. Hay nói cách khác, quy luật phát triển của văn hóa chữ viết chính là :Tranh vẽ tạo ra chữ viết.” Qua đó ta có thể nhận thấy rằng, khi quy chiếu theo quy luật phát triển của con người, nếu không có được năng lực vẽ tranh, con người cũng sẽ không xây dựng được văn hóa chữ viết.
Khởi nguồn của chữ Hán tự là chữ giáp cốt (chữ viết được khắc trên xương hoặc mai rùa). Được phát hiện và giải mã từ cuối thế kỷ XIX đến tận thế kỷ XX. Người ta cho rằng bản chất của chữ giáp cốt chính là chữ viết ghi ý.
Chữ viết của Ai Cập cũng có quy luật phát sinh và phát triển tương tự như chữ Hán, những chữ tượng hình của giai đoạn đầu tất cả đều là chữ viết ghi ý. Nó là chữ được khắc nổi trên một miếng gốm, thoạt nhìn dễ nhầm tưởng đây là một tác phẩm điêu khắc mỹ thuật trên gốm hoàn chỉnh.
Ở khu vực Tây Á, những chữ tượng hình được sáng tạo và sử dụng rộng rãi, đến vương triều Assyria và vương triều Babylon thì hình dạng chữ trông như những chiếc đinh đang nối đuôi nhau vậy. Tuy nhiên, khi lần theo nguồn gốc của chúng thì quả nhiên là loại chữ này cũng là chữ viết ghi ý.
Khi nói về vấn đề phát triển của trẻ em, nhà tâm học Wallon (Henri Paul Hyacinthe Wallon – Nhà tiết học, tâm lý học, chính trị gia người Pháp) đã phát biểu rằng “Trật tự xuất hiện của hành động luôn tương ứng với trật tự tiến hóa”. Nói một cách đơn giản, quá trình tiến hóa của con người với những biến đổi và phát triển trải dài qua mấy chục tỷ năm đằng đẵng ấy chính là sự lặp đi lặp lại nhiều quá trình trưởng thành của trẻ em.
Quá trình trưởng thành từ một đứa trẻ thành người lớn sẽ bao gồm các giai đoạn:
Phát triển thể chất
Tiếp thu văn hóa của nhân loại và dân tộc (tức tranh vẽ và chữ viết)
Đạt được các năng lực thiết yếu của con người và trưởng thành.
Trật tự của các giai đoạn này tương ứng với trật tự hình thành văn hóa trong lịch sử phát triển của nhân loại. trẻ em trước tiên phải thành thạo năng lực vẽ tranh (văn hóa nghệ thuật) sau đó mới lấy đó làm nền tảng để tiếp thu chữu viết (văn hóa chữ viết). Đây mới là trật tự phát triển đúng đắn của con người.
(trích sách: Đọc vị trẻ qua nét vẽ – Tác giả Akiyoshi Torii)